ปอดอักเสบในเด็ก ภัยร้ายอากาศแปรปรวน

สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (ร.พ.เด็ก) เตือนโรคปอดบวมหรือปอดอักเสบในเด็ก เป็นโรคที่ทำให้เกิดความเจ็บป่วยรุนแรง อาจทำให้เด็กพิการและเสียชีวิตได้ จากการศึกษาขององค์การอนามัยโลกพบว่า โรคปอดอักเสบเป็นสาเหตุของการตายเป็นอันดับหนึ่งในเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปี ในแต่ละปีจะมีเด็กทั่วโลกที่เสียชีวิต 2.4 ล้านคน

สาเหตุของโรคปอดอักเสบ ส่วนใหญ่เกิดจากติดเชื้อ ซึ่งพบได้ทั้งการติดเชื้อไวรัสและเชื้อแบคทีเรีย มักจะมีอาการเริ่มต้นโดยเป็นหวัดก่อน 2-3 วัน ส่วนน้อยเกิดจากเชื้อรา พยาธิ หรืออาจเกิดจากการแพ้ การระคายเคืองต่อสารที่สูดดมเข้าไป ซึ่งเชื้อโรคที่ก่อให้เกิดโรคปอดอักเสบเข้าสู่ร่างกายได้มีหลายวิธี เช่น การสูดหายใจเอาเชื้อโรคที่มีอยู่ในอากาศเข้าไปโดยตรง การสำลัก การกระจายของเชื้อตามกระแสเลือดไปสู่ปอด เป็นต้น

พญ.เมธินี โพธิวราพรรณ แพทย์ผู้ช่วยอาจารย์สาขาระบบหายใจและไอซียู สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (ร.พ.เด็ก) กรมการแพทย์ สธ. บอกว่า ผู้ป่วยปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส มักมีอาการไข้หวัดนำมาก่อนสัก 2-3 วัน ได้แก่ ไข้ น้ำมูก ไอมีเสมหะ ตามมาด้วยอาการ หายใจลำบาก หายใจเร็ว ส่วนมากอัตราการเสียชีวิตต่ำเมื่อเทียบกับเชื้อแบคทีเรีย

โรคปอดบวมอยู่ในภาวะป่วยหนักหรือรุนแรง จะมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ คือ ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ ซึมมากปลุกตื่นยาก หายใจมีเสียง หายใจแรง ค่าความเข้มข้นออกซิเจนในเลือดต่ำ เป็นภาวะป่วยหนักควรรับการรักษาใน ร.พ.

เด็กที่ป่วยเป็นปอดบวมในระยะแรก หรือไม่รุนแรง มีอาการไข้สูง ไอ หายใจเร็ว ควรพาไปรับการรักษาจากแพทย์ อาจให้ยาปฏิชีวนะและให้มาดูแลที่บ้าน ทั่วไปคือกินอาหารตามปกติ ดื่มน้ำมากๆ พักผ่อน กินยาตามแพทย์สั่ง หากอาการยังไม่ดีขึ้นให้รีบนำไปพบแพทย์ ส่วนคนไข้ขณะนอนร.พ. แพทย์จะให้การรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาลดไข้และเช็ดตัวลดไข้ เคาะปอดเพื่อระบายเสมหะ ให้ออกซิเจน ให้ยาขยายหลอดลม เป็นต้น บางครั้งอาจให้ยาปฏิชีวนะร่วมด้วย

การป้องกันโรคกลุ่มอาการไข้หวัดและปอดบวม สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ หลีกเลี่ยงการสัมผัสโรค ฝึกหัดให้เด็กล้างมือบ่อยๆ ไม่ขยี้ตาหรือจมูก และควรดูแลความสะอาดบ้านเรือนให้อากาศถ่ายเท เลี่ยงควันจากบุหรี่ การหุงต้มอาหาร การให้เด็กได้รับนมแม่อย่างน้อย 6 เดือน ให้อาหารครบ 5 หมู่ หมั่นออกกำลังกายสม่ำเสมอ ที่สำคัญต้องได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคตามมาตรฐานกำหนด วัคซีนเสริมที่ช่วยลดการเกิดโรคปอดบวมในเด็ก ได้แก่ วัคซีนไอพีดี ป้องกันโรคปอดบวมจากเชื้อแบคทีเรียนิวโมคอคคัส และวัคซีนไข้หวัดใหญ่